Tham vấn chuyên mônBS.CKII Lê Hoàng PhúcTrưởng khoa Phục hình
Sau khi mất răng, xương hàm tiêu dần theo thời gian. Bài viết giải thích quá trình tiêu xương, cách bác sĩ đánh giá trên phim CT và các giải pháp ghép xương, nâng xoang khi cần.
"Tôi mất răng hơn mười năm rồi, giờ còn cấy Implant được không?" là câu hỏi chúng tôi nhận được gần như mỗi tuần. Câu trả lời ngắn gọn: phần lớn trường hợp vẫn có thể, nhưng mức độ phức tạp, thời gian và chi phí phụ thuộc vào lượng xương còn lại. Để hiểu vì sao, cần biết điều gì xảy ra với xương hàm sau khi mất răng.
Vì sao mất răng gây tiêu xương
Xương ổ răng tồn tại để nâng đỡ chân răng. Lực nhai truyền qua chân răng kích thích xương duy trì thể tích. Khi răng mất, vùng xương này không còn được kích thích nên dần tiêu đi. Các nghiên cứu ghi nhận phần lớn sự thay đổi thể tích xương xảy ra trong những tháng đầu sau nhổ răng, và quá trình này tiếp tục chậm hơn trong nhiều năm sau đó. Ở hàm trên vùng răng hàm, xoang hàm còn có xu hướng hạ thấp xuống, làm chiều cao xương càng giảm.
Dấu hiệu tiêu xương bạn có thể nhận thấy
- Hàm giả tháo lắp ngày càng lỏng, phải đệm lại nhiều lần.
- Răng bên cạnh nghiêng đổ vào khoảng trống, răng đối diện trồi xuống.
- Má hóp, rãnh quanh miệng sâu hơn khi mất nhiều răng.
Bác sĩ đánh giá xương như thế nào
Phim toàn cảnh chỉ cho hình ảnh hai chiều. Để lập kế hoạch Implant an toàn, bác sĩ cần phim CT Cone Beam 3D, cho phép đo chính xác chiều cao, độ dày xương, mật độ xương và khoảng cách đến ống thần kinh răng dưới, xoang hàm. Trên dữ liệu này, bác sĩ mô phỏng vị trí và kích thước trụ, từ đó biết có cần ghép xương hay không.
Các tình huống thường gặp
| Tình trạng xương | Hướng xử lý thường gặp |
|---|---|
| Đủ chiều cao và độ dày | Cấy trụ thông thường |
| Thiếu độ dày nhẹ | Cấy trụ kèm ghép xương bột cùng lúc |
| Thiếu nhiều chiều ngang hoặc chiều đứng | Ghép xương trước, cấy trụ sau 4 – 6 tháng |
| Hàm trên sau, xoang hạ thấp | Nâng xoang kín hoặc hở |
| Tiêu xương toàn hàm | Phục hình toàn hàm với trụ đặt nghiêng (All-on-4/6) hoặc ghép xương lớn |
Nếu bạn sắp phải nhổ một chiếc răng và dự định làm Implant sau này, hãy hỏi bác sĩ về bảo tồn ổ răng (ghép xương ngay sau nhổ). Bước này có thể giúp hạn chế tiêu xương và đơn giản hoá việc cấy ghép về sau.
Những yếu tố ngoài xương cũng quan trọng
- Sức khoẻ toàn thân: đái tháo đường cần được kiểm soát tốt; người dùng thuốc chống tiêu xương, xạ trị vùng đầu cổ cần đánh giá kỹ.
- Hút thuốc: làm tăng nguy cơ thất bại và viêm quanh Implant.
- Tình trạng nướu: viêm nha chu ở các răng còn lại cần được điều trị trước.
- Khớp cắn và thói quen nghiến răng.
Thời gian điều trị kéo dài bao lâu
Ca không cần ghép xương thường hoàn tất trong 3 – 4 tháng. Ca cần ghép xương hoặc nâng xoang có thể kéo dài 6 – 9 tháng do phải chờ vùng ghép lành trước khi đặt trụ và chờ trụ tích hợp.
Không có câu trả lời chung cho mọi người. Chỉ sau khi chụp CT và thăm khám, bác sĩ mới có thể cho biết bạn có phù hợp cấy ghép hay không và cần những bước gì.
Tài liệu tham khảo
- NHS. Dental implants (nhs.uk).
- Esposito M. và cộng sự. Interventions for replacing missing teeth: different types of dental implants. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2014.
- American Dental Association. MouthHealthy – Implants (mouthhealthy.org).
Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán trực tiếp của bác sĩ nha khoa. Mỗi tình trạng răng miệng cần được đánh giá riêng.






